آموزگار پایه ی پنجم

امتحان شتری است که دم در خانه همه می‌خوابد. بیشتر زندگی و کارهای ما بالاخره به امتحان می‌رسد. درست است که واژة امتحان، درس و مدرسه را تداعی می‌کند، اما زندگی ما سراسر امتحان است. اصلاً زندگی می‌کنیم که امتحان شویم و معلوم شود که اعمال کدام یک از ما نیک است. از تعارف هم که بگذریم، واقعیت این است که هیچ‌ امتحانی بدون اضطراب و ترس نیست؛ از امتحان مدرسه گرفته، تا امتحان زندگی.

تصور کنید امتحانات تمام شده‌اند و برای گرفتن کارنامه به مدرسه رفته‌اید. با چه حس‌و‌حالی کارنامه‌تان را می‌گیرید؟ حس‌و‌حال شما بستگی به این دارد که با چه آمادگی وارد امتحانات شده‌ و چگونه امتحان داده باشید. روزی می‌رسد که امتحان زندگی هم تمام می‌شود و منتظر کارنامة اعمال‌مان می‌مانیم.

پس نگرش شما به امتحان، بیش از آن‌که به آسانی و سختی موضوع امتحان بستگی داشته باشد، به میزان آمادگی‌های درسی و روانی و نوع عملکردتان در امتحان وابسته است. بد نگویید به امتحان؛ اگر آماده نیستید، اگر موضوع را جدی نمی‌گیرید، اگر فقط دنبال راه‌های دررو هستید و اگر هنوز نپذیرفته‌اید که: امتحان باید داد!

ما گام‌های موفقیت در امتحانات را بیان می‌‌کنیم؛ بقیه پای خودتان!

گام اول – واقعیت امتحان را بپذیرید 

شاید نکتة بسیار ساده‌ای به نظر برسد، اما مشکل اصلی عدة زیادی با امتحان همین است که با موضوع کنار نیامده‌اند. اگر به درستی بپذیرید که امتحان جزیی از درس و زندگی است، آن‌گاه رفتارتان را متناسب با این واقعیت تنظیم خواهید کرد. اگر ترس شما از امتحان هم‌چنان زیاد است یا همیشه در برابر آن احساس ضعف می‌کنید، معلوم می‌شود که در پذیرش واقعیت امتحان مشکل دارید.

به قول معروف: شترسواری دولا‌دولا نمی‌شود! بالاخره امتحان یا هست یا نیست؟ وقتی کسی با اصل موضوع درس و امتحان کنار نیامده است، چگونه می‌شود او را راهنمایی کرد تا در امتحانات موفق شود؟

 

گام دوم- بر خودتان مسلط باشید

امتحان است، غول که نیست! تازه، اگر هم باشد غول چراغ جادو است؛ شاید آرزوهایتان را هم برآورده کند! ببینید آدم از چه می‌ترسد؟ از چیزی که زورش به آن نرسد یا خطرناک باشد. گاهی هم موضوع ترس، چیزی است که آن را نمی‌شناسیم. ترس از امتحان از کدام نوع است؟ شاید دلیل اصلی ترس از امتحان، این باشد که فکر می‌کنیم زورمان به آن نمی‌رسد. پس چه می‌شود کرد؟

به جای ایراد‌ گرفتن به زمین و زمان، دل و جرئت خودتان را بیشتر کنید. اگر قوی و مسلط باشید، ترس از امتحان اگرچه از بین نمی‌رود، اما کم می‌شود. آن‌هایی هم که از پس امتحانات بر می‌آیند، آدم‌هایی مسلط و منطقی هستند که به جای تمرکز بر امتحان، بر توانایی‌های خودشان متمرکز شده‌اند.

 

گام سوم- همیشه آماده باشید

همه‌چیز را به شب امتحان نیندازید. وقتی می‌خواهید همة کارهای نکرده را در یک روز و در زمانی محدود انجام دهید، معلوم است که نتیجه چه می‌شود. گفتیم مسلط باشید، اما رمز اصلی مسلط ‌بودن، کسب پیش‌نیازهاست. اگر درست درس بخوانید و خوب یاد بگیرید، همیشه آماده خواهید بود. اما اگر ضعف داشته باشید و به ضعف‌ها اجازه بدهید بمانند، نه‌تنها خواهند ماند بلکه بیشتر خواهند شد. در طی سال، از کنار ضعف‌ها بی‌خیال می‌گذرید و با آن‌ها کنار می‌آیید و بعد روز امتحان انتظار دارید که بهترین نتیجه را بگیرید. 

موفقیت در امتحان با یک شب درس‌خواندن و فشار آوردن به خود در یکی دو روز به دست نمی‌آید و اگر هم بیاید، نتیجه‌اش ماندگار نخواهد بود. به جای شب امتحان، ضعف‌هایتان را به موقع شناسایی و برای جبران آن‌ها چاره‌جویی کنید. هم در پیش‌نیازهای درسی و هم در آمادگی‌های روانی، خودتان را تقویت کنید تا با روحیه‌ای قوی و مثبت به سراغ امتحانات بروید. امتحان غولی است که خودمان درست کرده‌ایم، وگرنه چنان غولی هم نیست!

گام چهارم- چیزی را به شانس و اقبال واگذار نکنید

امتحان است، بازی که نیست، نه قبل از امتحان، نه روز امتحان و نه بعد از امتحان، چیزی را به شانس و اقبال واگذار نکنید. بعضی‌ها تصورات خوش‌خیالانه یا حتی شومی دربارة امتحان دارند! این که مثلاً سؤالات ساده‌ای در امتحان بیاید یا سؤالاتی بیاید که بتوانید حداقل نمره را بگیرید، تصوری است که شاید عملی نشود.

 برای خودتان دردسر هم درست نکنید. عده‌ای برای خود در ایام امتحانات آداب و رسوم خاصی دست‌و‌پا می‌کنند؛ مثلاً معتقدند که فلان چیز برای آن‌ها شانس می‌آورد یا باید در شرایط و موقعیت خاصی درس بخوانند تا نتیجه بگیرند. تعدادی دنبال داروهایی می‌روند تا از خوابشان کم کنند یا به آرامش برسند. عده‌ای حتی برای امتحان نقشة تقلب و کلک می‌کشند که البته خطرات آن بر کسی پوشیده نیست! مگر چند امتحان را می‌توان با دوز و کلک پشت سر گذاشت؟ مگر چقدر می‌توان به شانس و اقبال امیدوار بود؟اگر خیلی دنبال شانس و اقبال باشید، باید به اهداف و آرزوهایتان شک کنید. گاهی افکار ما با رفتارهایمان تناقض دارند. اگر دنبال موفقیت هستید، پس باید به خودتان متکی باشید نه به شانس و اقبال.

 

گام پنجم- در ایام امتحانات عاقلانه عمل کنید

بالاخره هرچه باشد ایام امتحانات حال‌و‌هوای خاص خود را دارد و برای آن باید برنامه‌ای داشته باشید. برنامه داشتن و منظم عمل کردن هم چیزی نیست که ناگهانی و در یکی دو هفته به دست آید. نظم در زندگی، موضوعی است که با شخصیت هر کس ارتباط دارد. اگر حداقل، نظمی کلی در زندگی‌تان داشته باشید، از ایام امتحانات نیز بهتر استفاده خواهید کرد. 

اصرار نداریم که در ایام امتحانات همة کارها و تفریحات را به حالت تعطیل دربیاورید، اما شلوغ‌بازی هم درنیاورید. برای کل روزهای امتحانات یک بودجه‌بندی داشته باشید. مقدار زمان لازم برای مطالعة مطالب مربوط به هر درس را تخمین بزنید. گاهی این امکان وجود دارد که از زمان اضافی یک درس برای درس‌های دیگر استفاده کنید. بودجه‌بندی زمانی مؤثر خواهد بود، که از چند روز قبل از شروع امتحانات این کار را انجام داده و در زمان امتحانات هم به اجرای آن پایبند باشید.

در روزها و به‌خصوص شب‌های قبل از امتحان به خودتان زیاد فشار وارد نکنید. اگر بودجه‌بندی شما درست و منطقی باشد، نباید زیاد دچار مشکل شوید. اگر هم در درس یا درس‌هایی نیاز به وقت بیشتری دارید، برای تأمین زمان موردنیاز، از قبل پیش‌بینی‌هایتان را انجام دهید. 

عجله نشانة ناشی‌گری است. اگر در ایام امتحانات نتوانید بر خودتان مسلط باشید و دچار عجله شوید، اضطراب‌تان افزایش می‌یابد. عده‌ای در امتحانات آن‌قدر آشفته و سردرگم عمل می‌کنند که همه‌چیز به هم می‌ریزد و این روزها را با عذاب و سختی پشت‌سر می‌گذارند.

 

گام ششم- در جلسة امتحان راحت باشید

زحمتی که برای امتحانات می‌کشید، در جلسة امتحان نتیجه می‌دهد. بنابراین یکی از فوت‌و‌فن‌های اساسی موفقیت در امتحانات، استفادة درست از جلسة هر امتحان است. در جلسة امتحان، ذهن‌تان را برای مواجهه با هر شرایطی آماده کنید. ممکن است مکان یا صندلی شما چندان مناسب نباشد، احتمال دارد امتحان با سؤال‌های سختی شروع شود، شاید مراقب یا مراقبان جلسه رفتار درستی نداشته باشند و...؛ در هر صورت، نباید یک موضوع کوچک یا بزرگ باعث شود که اعصاب شما به هم بریزد.

در جلسة امتحان:

- به زمان اختصاص داده شده برای امتحان توجه کنید؛

- بعد از توزیع ورقه‌ها، تعداد ورقه‌ها، تعداد سؤال‌ها و کیفیت چاپ آن‌ها را کنترل کنید؛

- ابتدا پاسخ سؤال‌هایی که می‌دانید را بنویسید؛

- در امتحانات تشریحی، پاسخ‌ها را به ترتیب شماره بنویسید؛

- کاری به کار دیگران نداشته باشید (از مواضع تقلب دوری بجویید!).

 

گام هفتم- نتایج را تحلیل کنید

هر امتحان، صرف‌نظر از نمره‌ای که به دست می‌آورید، فرصت بسیار خوبی است تا بتوانید ضعف‌هایتان را تشخیص دهید. این همان غول چراغ جادو است که می‌تواند به شما در موفقیت‌های بعدی کمک کند. چه در امتحانات میانی و چه در امتحانات پایانی، وقتی ورقه‌ها را گرفتید، آن‌ها را نه پاره کنید نه بایگانی! از این ورقه‌ها استفادة بهتری می‌توان کرد. اگر نتایج خودتان را تحلیل کنید، به چیزهای زیادی دست می‌یابید.

بعد از اعلام نتایج یا تحویل ورقه‌ها، با حوصله به تحلیل و ارزیابی پاسخ‌های نادرست خود بپردازید. این کار به شما امکان می‌دهد تا با وضعیت یادگیری‌تان بیشتر آشنا شوید و بدانید در چه پیش‌نیازهایی ضعف دارید. به جای توجه به رتبه و نمره، بر وضعیت درسی خودتان تمرکز کنید.

نتایج امتحانات می‌تواند راهنمای خوبی برای شما باشد تا تصمیم بگیرید: کدام درس‌ها را بهتر بخوانید، از چه امکانات آموزشی استفاده کنید، روی تست‌زنی کدام درس‌ها بیشتر کار کنید و چه اصلاحاتی در برنامه‌هایتان به عمل آورید.

* از آن جا که فاصله بین شام تا صبحانه، بین ۱۰ تا ۱۲ ساعت متغیر است، بنابراین صبحانه برای کودکان، بویژه دانش آموزان بسیار مهم است. طفره رفتن از میل کردن صبحانه، به دلیل اضطراب ناشی از امتحان، یکی از مشکلاتی است که اکثر پدران و مادران با آن روبه‌رو هستند. اگر سعی کنید صبحانه فرزندتان در ایام امتحانات (و نیز برخی از روزهای سال) متفاوت و اشتها برانگیز باشد، به طور قطع در غلبه بر این مشکل موفق خواهید شد.

 

 * فهرستی از مواد و غذاهایی که می‌تواند، فرزند شما را به خوردن صبحانه ترغیب کند، از این قرار است:

- نان روغنی؛ خوردن مقدار کمی از آن، حداقل تا 40 دقیقه، انرژی مورد نیاز بدن را کاملاً تأمین 

می کند. بنابراین چند تکه نان روغنی همراه با پنیر و گردو، صبحانه‌ای مقوی است.

- یک لیوان شیر؛ بهتر است گرم باشد؛ به همراه دو قاشق عسل با چند حلقه موز.

- سیب و جوانه گندم؛ به تنهایی صبحانه کاملی است. ولی برای جلوگیری از ایجاد حالت تهوع احتمالی، بهتر است چند تکه نان و پنیر و گردو نیز مصرف شود.

- یک کاسه عدسی(لوبیا توصیه نمی شود) به همراه کمی کره در آن، صبحانه مفیدی است.

- سر شیر یا خامه عسل به همراه کمی چای یا یک لیوان شیر.

- نان و پنیر به همراه خیار یا گوجه فرنگی و یک استکان چای شیرین، صبحانه‌ای مفید و انرژی زاست.

- تخم مرغ، منبع کاملی از انواع ترکیبات مفید مورد نیاز بدن است و به هر صورتی که مصرف شود 

(آب پز، نیمرو، پخته) مفید است و تا مدتی طولانی کودکان را سیر نگه می‌دارد.

  * از قرار دادن غذاهای پرحجم (مثل قورمه سبزی یا قیمه باقی‌مانده از شب قبل، آبگوشت و...) به عنوان صبحانه فرزندان خود خودداری کنید. این غذاها، حجم معده را افزایش می‌دهند و احساس سنگینی و خواب‌آلودگی ایجاد می‌کنند و علاوه بر روزهای عادی، در روزهای امتحان نیز برای صبحانه توصیه 

نمی‌شوند.

   *در نظر داشته باشید به طور کلی صبحانه‌ای مفید و غنی است که در عین کم حجم بودن، مغذی باشد و حداقل ۲ تا ۳ ساعت فرزندتان را سیر نگه دارد و انرژی مورد نیاز او را تأمین کند. البته گفتن این که معده. خالی، اجازه تفکر در جلسه امتحان را از انسان می‌گیرد، آن چنان بدیهی است که دیگر همه آن را می‌دانند.

 *  به دلیل این که اکثر مدرسه‌ها، ساعت های درسی را در ایام امتحانات به صورت کلاس‌های تقویتی افزایش می‌دهند، از این رو حتماً لازم است برای ساعت تفریح، به خصوص ساعت‌های پایانی حضور فرزندتان در مدرسه، خوراکی یا خوراکی‌های مغذی ویژه‌ای برای آن‌ها در نظر بگیرید. اما باید در نظر داشته باشید که این خوراکی‌ها، نباید اشتهای بچه‌ها را برای ناهار از بین ببرد. بنابراین بهترین خوراکی‌های ساعت تفریح، انواع میوه، ساندویچ های بسیار کوچک ( به غیر از سوسیس و کالباس) وتنقلاتی مثل انواع آجیل‌خام است.

*   اگر فرزند شما بعضی غذاها را دوست ندارد، اما می‌دانید که برای او مفید و لازم است، سعی کنید آن غذاها را با چاشنی‌های مفید خوشمزه کنید.

*   انواع خوراکی‌های دریایی بویژه ماهی، گزینه خوبی برای ناهار، مخصوصاً در زمان امتحانات است. فسفر موجود در ماهی، بهترین ماده مغذی برای مغز است. اما متأسفانه اغلب بچه ها، ماهی را دوست ندارند و علت آن را بوی ماهی می‌دانند. از این رو، سعی کنید ماهی را طوری بپزید که بوی آن از بین برود.

*   غذاهای سبزی دار مثل انواع خورشت (کرفس، قورمه سبزی، نعناع، جعفری و ...)، خوراک مرغ به همراه هویج، کلم و ... غذای مفید و عالی برای کودکان هستند.

*   از پختن غذا‌های پرحجم مانند آبگوشت، لوبیا و ... در دوران امتحانات بپرهیزید. این قبیل غذاها، حجم معده را افزایش می‌دهند و احساس خواب، سستی و نفخ شدید ایجاد می‌کنند. با خوردن این قبیل غذاها، حداقل ۴ تا ۵ ساعت زمان لازم است تا غذا کمی هضم شود. از این رو در چنین حالتی فرزندتان، برای امتحان فردا، مدت زمان زیادی را از دست خواهد داد.

*   در دوران امتحان، از فرزندتان بخواهید غذاهای مورد علاقه‌اش را به شما یادآوری کند. شما نیز تا حد امکان، همان غذا‌ها را تهیه کنید. رعایت این نکته، اشتهای فرزندتان را برمی‌انگیزد و او با اشتیاق، غذا میل می‌کند و همین امر نتایج مثبتی به دنبال خواهد داشت.

*   سالاد، سبزی‌خوردن، ماست و ... مخلفات خوبی برای تحریک اشتها هستند. آن‌ها را فراموش نکنید

 *  فرزندتان را از خوردن ترشی به همراه غذا منع و برای همراهی با او، ترجیحاً در ایام امتحانات، ترشی را از سفره خود دور کنید. چرا که گاه درد معده حاصل از این بی‌توجهی، فرزندتان را از مرور درس امتحانی باز‌می‌دارد.

*   پس از صرف ناهار و احتمالاً استراحتی کوتاه، کودکان و حتی بزرگسالان، نیاز به تجدید نیرو دارند. این‌مسئله، بویژه در بچه ها و در دوران امتحان، نمود بیشتری دارد. مغز به عنوان فرمانده بدن، هر چند ساعت یک بار، نیاز به تجدید قوا دارد و این، زمانی مهم تر جلوه می‌کندکه از مغز کار بیشتری طلب کنیم. در چنین حالتی، علاوه بر وعده اصلی غذایی، عصرانه نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

برای تهیه عصرانه، به این تذکرات توجه کنید:

* برای عصرانه به دنبال تهیه خوراکی‌های مورد علاقه فرزندتان باشید. حتی اگر برخی مواقع خوراکی‌های مضری چون چیپس، پفک و ... نیز کنترل شده و با نظارت شما خورده شوند، ضرر کمتری خواهند داشت. مضاف بر این که می‌توانند فرزندتان را شاد کنند و انرژی لازم برای ادامه فراگیری را نیز برای آن ها فراهم می‌کنند.

- از بین خوراکی‌ها، آن‌هایی را که مفید‌ترند، در صدر برنامه عصرانه قرار بدهید.

- خرید خوراکی‌های مفیدی چون انواع آجیل‌های خام، انواع میوه (بویژه آن‌هایی را که فرزندتان بیشتر دوست دارد)، شیر با طعم‌های گوناگون (اگر در منزل به مخلوط‌کردن شیر با میوه ها اقدام کنید، بهتر است) و ... را فراموش نکنید.

- نان و پنیر و گردو، کره و عسل، کیک ساده عصرانه به همراه چای، شیر یا آب میوه (ترجیحاً در منزل تهیه شود) عصرانه مفیدی است

*   از آن جایی که اوج ساعت‌های مفید درس خواندن و مرور مطالب برای امتحان روز بعد، بین ساعت ۵ عصر تا ۹ شب است، بنابراین در این فاصله، هر یک ساعت یا یک ساعت ونیم یک بار، خوراکی مفیدی به فرزندتان بدهید. بهترین ساعت برای عصرانه، پس از استراحت فرزندتان و قبل از شروع مطالعه و یک بار هم در میان ساعت‌های مطالعه است.

*   اگر چه پزشکان و متخصصان تغذیه، به حذف شام از برنامه غذایی خانواده‌ها، مخصوصاً خانواده هایی که زمینه و استعداد اضافه وزن دارند، معتقدند، اما در زمان امتحان، باید کمی این رژیم تغییر کند. اگر قبلاً شام بسیار سبکی تهیه می‌دیدید، بهتر است در یکی دو هفته امتحانات، این برنامه را کمی تغییر دهید.

*   اگر فرزندتان عصرانه کافی خورده است و میل به شام ندارد، به او اصرار نکنید. شاید پرخوری، باعث ناراحتی او شده و در اثر بیماری ناشی از پرخوری، فردا نتواند سر جلسه حاضر شود.

*    برای تهیه شام، از فرزندتان کمک بخواهید و غذایی را که او دوست دارد، تهیه کنید. جگر، دل و قلوه،

یک کاسه سوپ و غذاهایی از این دست، اگر چه کم حجم‌اند، اما مفید و مقوی‌اند.

*   دقت کنید فرزندتان به جای شام ساده، از تنقلات بی فایده استفاده نکند.

 

روش تست زدن چیست ؟

 
در زمان تست زدن لازم است به نکات زیر توجه شود:

۱) با توجه به اینکه در یک درس امتیاز و ضریبی که به یک تست ساده تعلق می گیرد به یک تست در سطح متوسط و مشکل نیز تعلق می گیرد، در نتیجه لزومی ندارد خود را در بدو امر درگیر سوالات مشکل کنیم...

۲) زمانی که جهت پاسخگویی به تست تعلق میگیرد کاملا محدود و استاندارد می باشد.
۳) هر پاسخ صحیح یک نمره و به هر پاسخ غلط یک سوم نمره منفی تعلق می گیرد و اگر سوالی بدون پاسخ باشد نمره مثبت یا منفی ندارد.

۴) عاقلانه است که خود را درگیر سوالات مشکل نکنید به طوری که بتوانید ابتدا به سوالات ساده که صد درصد به آن یقین دارید جواب بدهید و و در مرحله بعد به سوالاتی در سطح متوسط و درمرحله آخر به سوالات مشکل پاسخ بدهید.
۵) اگر سوالاتی برای شما مشکل باشد بدانید که برای دیگران نیز مشکل خواهد بود. بنابراین مضطرب نشوید. 
۶) بسیاری از دواطلبان در جلسه آزمون، اگر با چند سوال دشوار مواجه شوند، دستپاچه می شوند و نظم ذهنی خود را از دست می دهند و فکر می کنند که کنکور را از دست داده اند. بنابراین باحالت مضطرب حتی به سوالاتی که بلد نیستند جواب می دهند و نمره منفی می گیرند. در صورتی که حتی نفرات برتر کنکور هم قادر به پاسخگویی به تمام سوالات نخواهند بود.

● روش تست زدن چیست؟

۱) سوالات را به ترتیبی که در دفترچه سوال می بینید ، پاسخ بدهید. اگر در یک درس تسلط بیشتری دارید ترتیب جواب دادن را تغییر ندهید. اما اگر نگران هستید که مثلا با پاسخ به سوالات درس خاصی زمان کافی برای پاسخگویی به سوالات درس بعدی را از دست می دهید به نکات زیر توجه نمایید:
▪ تمام سوالات دفترچه را حداقل یک بار مطالعه کنید. کسانی که یک درس را بطور کامل کنار می گذارند خواه به این دلیل که آن درس ضریب کمتری دارد یا این که آن درس را بلد نیستند کاملا اشتباه می کنند.
▪ برخی از سوالات را بلد نیستید ولی تشخیص می دهید وقت گیر هستند، این گونه سوالات را با علامت ضرب مشخص کنید و با قاطعیت و خونسردی بطور موقت از آنها عبور کنید تا درموقع دوره دقت خود را به آنها اختصاص بدهید.
▪ ممکن است سوالاتی را اصلا بلد نباشید، این گونه سوالات را با علامت منفی مشخص کنید و فورا آنها را رها کنید.
▪ از هیج سوالی نخوانده رد نشوید زیرا ممکن است پس از چند سوال دشوار چند سوال آسان پیدا کنید.
▪ شماره تست ها را با شماره آنها در پاسخ نامه مرتب مطابقت بدهید ، اگر سوالی را اشتباهی در پاسخ نامه با شماره اشتباه علامت بزنید ممکن است که این اشتباه به ترتیب شماره تا آخر ادامه پیدا کند.
▪ پس از آن که یک بار تست های تمام دروس را مطالعه کردید به ساعت خود نگاه کنید و ببیند چقدر از کل زمان آزمون باقی مانده است.
▪ توصیه بسیار مهم : تمام صفحات دفترچه سوالات را بخوبی بررسی کنید و مراقب باشید که بعضی صفحات با بعضی سوال ها را فراموش نکنید.

● یک نکته بسیار مهم

تعدادی از داوطلبان به سوالات در دفترچه پاسخ می دهند و در پایان جواب ها را در پاسخ ها را در پاسخنامه منتقل می کنند با این کار ممکن است وقت تمام شود و فرصت انتقال را پیدا نکنند. 
کوشیدن ، جستن و یافتن و هرگز تسلیم نشدن راز موفقیت است. 

منبع:ریاضی یعنی زندگی